Συντάξεις 2027: Στο τραπέζι μειώσεις κρατήσεων και έμμεσες αυξήσεις για εκατομμύρια συνταξιούχους

Πακέτο παρεμβάσεων που μπορεί να οδηγήσει σε έμμεσες αυξήσεις στις συντάξεις από το 2027 επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο ενόψει των ανακοινώσεων της ΔΕΘ, με βασικό άξονα τη μείωση ασφαλιστικών κρατήσεων σε κύριες και επικουρικές συντάξεις.

Η αύξηση του μόνιμου επιδόματος των συνταξιούχων από 250 σε 300 ευρώ θεωρείται μόνο η πρώτη παρέμβαση, καθώς στο τραπέζι βρίσκονται πλέον σενάρια για περιορισμό ή ακόμη και κατάργηση επιβαρύνσεων που μειώνουν το καθαρό ποσό που λαμβάνουν κάθε μήνα οι συνταξιούχοι.

Οι αλλαγές που εξετάζονται αφορούν κυρίως την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) αλλά και την εισφορά ασθένειας στις επικουρικές συντάξεις, με το οικονομικό επιτελείο να αναζητά δημοσιονομικό χώρο ώστε οι παρεμβάσεις να εφαρμοστούν από το 2027.

Σενάριο για νέα μείωση της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις

Το πρώτο σενάριο αφορά την αναμόρφωση της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις μέσω αλλαγής των κλιμακίων και του τρόπου υπολογισμού της. Στο τραπέζι βρίσκεται η μείωση των κλιμακίων απο οκτώ σε 3 ή 4 βαθμίδες, με στόχο η κράτηση να επιβάλλεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει κάθε όριο, όπως συμβαίνει με τη φορολογία εισοδήματος, και όχι στο σύνολο της σύνταξης όπως ισχύει σήμερα. Η συγκεκριμένη παρέμβαση είχε εξεταστεί ήδη από το 2024, όμως δεν επελέγη λόγω υψηλού κόστους, το οποίο είχε εκτιμηθεί περίπου στα 150 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το σενάριο επανέρχεται πλέον δυναμικά στο τραπέζι για το νέο πακέτο της ΔΕΘ.

Το δεύτερο και ίσως πιο πιθανό σενάριο αφορά τη μείωση ή ακόμη και την πλήρη κατάργηση της εισφοράς ασθένειας 6% στις επικουρικές συντάξεις. Εάν η κράτηση μειωθεί στο μισό, δηλαδή από 6% σε 3%, οι αυξήσεις στις επικουρικές εκτιμάται ότι θα κυμαίνονται περίπου από 6 έως 12 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.

Σε περίπτωση πλήρους κατάργησης της εισφοράς, το όφελος θα είναι διπλάσιο. Το κόστος του μέτρου υπολογίζεται περίπου στα 80 εκατ. ευρώ για μείωση της εισφοράς στο μισό και κοντά στα 150 εκατ. ευρώ για πλήρη κατάργηση. Η συγκεκριμένη κράτηση επιβλήθηκε το 2015 και παραμένει μέχρι σήμερα, παρά το γεγονός ότι οι επικουρικές συντάξεις δεν έχουν αυξηθεί από το 2009.

Έμμεσες αυξήσεις αντί για οριζόντιες παροχές

Υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Εργασίας επισημαίνουν οτι με τέτοιου τυπου παρεμβάσεις η μείωση κρατήσεων λειτουργεί ως μόνιμη έμμεση αύξηση στις συντάξεις, χωρίς να αλλάζει το βασικό ποσό της σύνταξης.

Το πλεονέκτημα για την κυβέρνηση είναι ότι τέτοιου τύπου μέτρα θεωρούνται πιο μόνιμα και διαρθρωτικά, ενώ παράλληλα στοχεύουν κυρίως σε συνταξιούχους που εξακολουθούν να επιβαρύνονται με κρατήσεις παρά τις πολυετείς περικοπές της προηγούμενης δεκαετίας. Σε κάθε περίπτωση οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να «κλειδώσουν» τους επόμενους μήνες, ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και την πορεία των εσόδων του προϋπολογισμού.